رامین انواری - افغانستان
این آمار، کاهش هفتاد و پنج درصدی را در تعداد بازگشت کنندگان افغان از پاکستان، به تناسب سال گذشته نشان می دهد.
سازمان ملل متحد می گوید، سال گذشته، در نخستین ماه آغاز بازگشت داوطلبانه پناهجویان افغان (مارس) چهل هزار نفر از پاکستان به افغانستان بازگشت کردند.
براساس آماری که اداره پناهندگی سازمان ملل متحد منتشر کرده، در حال حاضر افغانستان حدود سه میلیون پناهجوی قانونی در کشورهای منطقه دارد که از این جمله، دو میلیون آن در پاکستان و نزدیک به یک میلیون دیگر در ایران بسر می برند.
روند بازگشت پناهجویان افغان از کشورهای همسایه به افغانستان که از حدود شش سال پیش آغاز شد، تا حالا فراز و فرودهای زیادی را پیموده است.
سازمان ملل متحد و دولت افغانستان بر بازگشت داوطلبانه این پناهجویان به افغانستان تاکید دارند، در حالی که کشورهای میزبان، از جمله ایران، نسبت به اخراج اجباری پناهجویان هشدار می دهند.
تا حالا هزاران پناهجوی افغان از ایران اخراج شده اند؛ اقدامی که دولت افغانستان نسبت به آن ناراضی است.
شرایط دشوار
کميساريای عالی سازمان ملل متحد در امور پناهندگان اعلام کرده است که روند بازگشت پناهجویان افغان از کشورهای همسایه، پس از سال 2005، به شدت کند شده است.
ناظران امور و نمایندگان سازمان ملل متحد، دلیل این مسئله را در مشکلاتی می دانند که پناهجویان افغان پس از بازگشت، در داخل افغانستان با آن روبرو می شوند.
بیشتر این خانواده ها، از دهها سال قبل در پاکستان و ایران زندگی کرده اند و در صورت بازگشت به افغانستان، مجبور خواهند بود با مشکلاتی نظیر بی خانگی، شرایط دشوار کاریابی و بحرانهای اقتصادی دست به گریبان شوند.
برعلاوه اینها، مشکلات امنیتی در بخشهایی از افغانستان دلیل دیگری برای دلسردی پناهجویان افغان نسبت به بازگشت به کشورشان خوانده می شود.
برنامه ثبت نام پناهجویان افغان در پاکستان که سال گذشته از سوی اداره پناهندگی سازمان ملل متحد انجام شد، نشان داد که اکثریت افغانهایی که در حال حاضر در پاکستان زندگی می کنند، جوانان و نوجوانان هستند.
این برنامه واضح ساخت که پنجاه و پنج درصد افغانهایی که هم اکنون در پاکستان بسر می برند، زیر هجده سال و هفتاد و چهار درصد دیگر زیر بیست و هشت سال هستند.
این آمار نشان می دهد که تعداد زیادی از پناهجویان افغان در پاکستان، در همانجا به دنیا آمده و بزرگ شده اند؛ بدون اینکه افغانستان را دیده باشند.
این موضوع، بازگشت این افراد را به افغانستان عملا با مشکل روبرو می کند.